گرگان زمین در گذر زمان قسمت دوم

1390/03/16 11:21نویسنده : سید علیرضا رئیسی گرگانی

 

*گرگان زمین در گذر زمان


* مشاهیر

 بعد از ورود اسلام و در دوران طلایی آن گرگان نقش مهمی در شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی داشته است و دانشمندان، علما ، خطیبان و شاعران بزرگ و به نامی در این خطه پرورش یافتند.

بقیه در ادامه مطلب

* مشاهیر

 بعد از ورود اسلام و در دوران طلایی آن گرگان نقش مهمی در شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی داشته است و دانشمندان، علما ، خطیبان و شاعران بزرگ و به نامی در این خطه پرورش یافتند.

علمای چند قرن قبل :

1- عبدالقاهر جرجانی (مولف اسرارالبلاغه و دلایل الاعجاز و ...)

2- سید اسماعیل جرجانی (مولف ذخیره خوارزمشاهی اولین و بزرگترین دایره المعارف پزشکی به زبان فارسی)

3- فخرالدین اسعد گرگانی (سراینده ویس و رامین)

4- میرداماد  (مولف قبسات و صراط المستقیم)

5- میرفندرسکی

6-ابو سلیک گرگانی

7- ملا مهدی جزی استرآبادی

8-حکیم فیلسوف ملا یوسف جزی استرآبادی

9-حکیم طبیب میرزا کوچک استرآبادی

10-علامه سید علی بن محمد بن علی حسینی جرجانی مشهور به سید شریف

11-ملا محمد بن علی بن ابراهیم استرآبادی

12-هلالی استرآبادی

13-ابو سعید گرگانی

14-ابوعامر جرجانی

15- ابوالحسن محمد بن اسماعیل لامعی بکرآبادی گرگانی

 *علمای چند دهه قبل :

16- سید محمد طاهر مجتهد ( جد بزرگ طاهریهای گرگان و مخالف مشروطه بود)

17- علامه آقا سید یعقوب میرمجیدی مجتهد (جد بزرگ میرمجیدیهای گرگان ایشان هم همراه سید محمد طاهر و مخالف مشروطه بود)

18-علامه آقا سید یوسف میرمجیدی مجتهد فرزند عالم ربانی علامه آقا سید یعقوب

19- ملا شیخ محمد تمسکنی زاهدی مجتهد

20-آقا شیخ حمزه مجتهد استرآبادی

21-علامه آقا شیخ عبدالوهاب اعلائی معروف به خبیری ( مردی بسیار پاکدامن و متقی

بود که در دویست سال اخیر همچون ایشان بجز مرحوم آیت الله کوهسانی ( کوهستانی) از

نظر تقوی و زهد همتائی نداشت)

22- آقا سید حسین نبوی مجتهد (ایشان هم علاوه بر دانش دارای زهد و تقوی بود)

23- آقا شیخ محمد حسین مقصودلو استرآبادی ( رئیس مشروطه )

24- آقا سید حسن سلطان الواعظین معروف به قدس میرحیدری ( از فرزندان میرکریم و شاخه میرکریمی ها )

25- آقا سید عباس سلطان الذاکرین معروف به قدس میرحیدری (از فرزندان میرکریم و شاخه میرکریمی ها)

26- آقا سید حسین شمس الذاکرین معروف به رئیسی (از فرزندان میرکریم و شاخه میرکریمی ها )

27- آقا سید مصطفی رئیسی معروف به رئیس الذاکرین از فرزندان میرکریم و شاخه میرکریمی ها بود . وی خطیبی زبر دست بود، ایشان به واسطه اینکه ازدوستان بسیار

نزدیک شیخ محمد حسین مقصودلو استرآبادی مجتهد که از سران مشروطه بود لذا نطق

های آتشینی با عنوان سخنگوی مشروطه در بین مردم ایراد می کردند که اثرات زیادی

را به دنبال داشت.

28- آقا سید جعفر میرکریمی  (از فرزندان میرکریم و شاخه میرکریمی ها )

29- آقا سید علی میرکریمی خلیل محله  (از فرزندان میرکریم و شاخه میرکریمی ها )

30- آیت الله آقا سید سجاد علوی که درس تفسیر قرآن ایشان در گرگان معروف و مشهور بود

31- آیت الله آقا سید علی رئیسی فرزند مرحوم سید مصطفی رئیسی الذاکرین عالمی مجتهد و دانشمند که به زبان های عربی و انگلیسی نیز مسلط بودند ایشان درسهای خارج را بنا به

قول علمای وقت بدون مطالعه و از حفظ برای شاگردان تدریس میکردند و از جمله علمائی

بود روشنفکر که برای طلاب خود در زمانیکه ریاست مدرسه علمیه صالحیه گرگان را در

اختیار داشتند کلاس زبان انگلیسی نیز برپا کرده و اعتقاد داشتند طلاب باید به علوم روز

مسلط و آگاه باشند کتابی جامع هم  در باب قضا در دست نوشتن داشتند که مشخص نشد تا

کجا ادامه یافت زیرا من شخصا تقریبا جلد اول را که در حال اتمام بود مطالعه کرده بودم

32- آیت الله آقا سید سجاد علوی

33-آیت الله حاج شیخ عبدالعلی سپهر استرآبادی

34-آیت الله آقا سید حبیب الله طاهری، ایشان تا هنگام وفات نماینده مردم گرگان در مجلس خبرگان بودند

35 - آیت الله آقا سید محمد علی علوی فرزند مرحوم آیت الله آقا سید سجاد علوی

و جا دارد از مرحوم استاد مسیح الله ذبیحی که سالها عمر خود را وقف تحقیق و تالیف

کتابهائی با ارزش نمود و  همچنین از جناب آقای دکتر اسداله معطوفی که به حق استادی کم

نظیر در این زمان میباشد یادی در باب مشاهیر گرگان قسمت علما و دانشمندان کرده باشم.

 * خطیبان و سخنوران :

1- مرحوم سید محمد تقی رئیسی فرزند سید مصطفی رئیس الذاکرین ایشان سرآمد خطیبان و روضه خوان های منطقه  بودند و بیش از هزاران حدیث و روایت با متن عربی و به همراه منابع و مآخذ آن از حفظ داشتند.

 2-آیت الله حاج سید محمد رئیسی فرزند مرحوم آیت الله سید علی می باشد .ایشان  از سخنرانان و ناطقان برجسته  است که چندی است به دلیل بیماری به تدریس اشتغال دارند. در حال حاضر ایشان نماینده آیت الله سیستانی در کشور کویت و استان گلستان ایران می باشد.ایشان اعتقاد دارند که در هر مرحله از دانش و علم که باشند ذاکر اهل بیت بوده و به آن افتخار می کنند.

3- مرحوم شیخ حبیب احمدی

4- مرحوم شیخ افتخار

5- مرحوم شیخ طیب طبیبی ( متقی )

6- مرحوم سید امین سبزواری

7-مرحوم سید هاشمی ( اورسجی)

8-شیخ حسن صفری

 *روضه خوان ها :

1- مرحوم سید مفید میرمجیدی

2- مرحوم واعظ اوزینه

3-مرحوم شیخ محمد علی ذاکری

4- سید علی اکبر قریشی

5- شیخ صبوری

6- سید حسینی

7- علی اکبر قدس

8- مرحوم سید ابراهیم میرمنافی

9- مرحوم سید باقر مدنی

10- مرحوم سید علی اصغر مدنی

11- مرحوم سید عماد مدنی


* مداح های معروف :


1- مرحوم سید قاسم میرحیدری ( از طایفه میرکریمی ها )

2- مرحوم ماشاءالله ذیانی

3-مرحوم سید مداح

4-مرحوم عطاءالله ریاضی

5-مرحوم علی اصغر فتحعلی

6-سید صادق میرحیدری ( از طایفه میرکریمی ها )

7- عبدالرحیم پناهی

8- مرحوم حسین کاویان

9-حسین کبیر

10-سید اسماعیل مفیدی

11-مرحوم یداله بهرام نژاد

12- احمد محمدی

13- حسین ذیانی فرزند مرحوم حاج ماشاءالله

 *اماکن مذهبی

*مساجد مهم گرگان عبارتند از :

مسجد جامع ، مسجد میخچه گرگان ، مسجد امام حسن عسگری ( قبلا منزل مسکونی بود و

متعلق به مرحوم جعفر شریف جرجانی که بنا به درخواست این مرحوم در سفری که به

مکه داشته هنگام عبور از سامراء خدمت  حضرت امام حسن عسگری (ع)  رسیده و

ضمن سلام شیعیان به آن امام از ایشان درخواست میکند که به جرجان تشریف آورده و

شیعیان را که مشتاق دیدار اویند ببیند و آن حضرت نیز قبول دعوت فرمودند و یکبار به این

مکان تشریف آوردند که مالک این مکان را به احترام آن حضرت و به نام آن بزرگوار

وقف مسجد کرد که در سبزه مشهد واقع گردیده است ) ، مسجد دباغان ، مسجد میرکریمی

( میرکریم)، مسجد گلشن ( خیابان شهید رجائی) ، مسجد بنگشی ها، مسجد آقا کوچک (

چهار راه میدان) ، مسجد ملاعلی سرچشمه ، مسجد دیلمی ها ( مقبره مصلی) ، مسجد

نعلبکی شیرکش ، مسجد خمسه طیبه ( سرخواجه)، مسجد علوی( سرخواجه)، مسجد

امیر(شالیکوبی) ، مسجد الله گرگانپارس (خیابان خرداد ) ، مسجد للهیان(میدان سرخواجه)

و مسجد آذربایجانی ها (میدان مازندران)-

 

*تکایای مهم گرگان :

سرپیر ( تکیه جوانان – پیر تکیه – شهدا – غفاری ها – هروی ها)

میخچه گران (جوانان – پیر تکیه – فضل علی خان جرجانی یا تکیه قجر ها – کاویانی ها

– مساوات )

سرچشمه ( پیر تکیه – بنی کمالی – علاءالدین و شیرنگی ها – گالشی ها – نصیری ها –

حاج کریمی )

نعلبندان ( رانندگان – جوانان – پیر تکیه – زیادلوها – فندرسکی ها – موحدی ها –

مهدوی ها – سیفی ها – باقری ها – فولادی ها )

دربنو ( شکوری ها – رانندگان – کلانتری ها – فاطمی ها(معیری ها) – جوانان – سعیدی

ها  - واثقی ها محمد طاهری و رئیسی ها)

سبزه مشهد ( وزیری ها – جوانان سبزه مشهد – نونهال – صادقی – عقیلی – دائمی و

تکیه درودگران )

پاسرو ( شکیبا  - دباغ  - آل هاشم – پوراکبر – کاوه – ذاکری ها – پیر تکیه  و جوانان )

دو شنبه ای ( کبیر – احسانی – ایزدپناه – چراغعلی و پیر تکیه )

میدان عباسعلی (محسن مفیدی ها – مولودی ها – سقا خانه – قدیمی ها )

*امام زاده های داخل شهر گرگان :

امام زاده نور(سرچشمه)، امام زاده عبدالله ( میدان امام زاده عبدالله )، بی بی نور و بی بی

حور(باغشاه)، راضیه و مرضیه (دو شنبه ای ) ، امام زاده نه تن ( خیابان شهید رجائی) ؛

امام زاده شاهزاده قاسم ( شازده قاسم)؛ امام زاده ابراهیم ( گذر باغ پلنگ) ، امام زاده

محسن ( چهارشنبه ای)


* مهمترین هیات های مذهبی و حسینیه های گرگان :


هیأت اباالفضلی کوی دوشنبه ای ، هیأت جان نثاران نعلبندان ، هیأت زینبیه میرکریم ، هیأت

مکتب حسین ( بین درب نو و دوشنبه ای ) ، هیأت پیروان قرآن ( نه تن) ، هیأت متوسلین

به اباعبدالله الحسین ، هیأت ثارالله میخچه گران، هیأت مکتب علی سرچشمه(تعطیل شده ) ،

هیأت محمدی سرچشمه ، هیأت جوانان اسلامی پشت باشگاه سیدین ، هیات صاحب الزمانی

درب نو .

 

آخرین ویرایش: 1390/09/5 14:42